Preferencyjne pożyczki na cyfrową i zieloną transformację ruszają już we wrześniu.

Preferencyjne pożyczki na cyfrową i zieloną transformację ruszają już we wrześniu. Pierwsza pula to 500 mln zł

Już we wrześniu 2026 r. przedsiębiorcy mają otrzymać dostęp do nowego, wyjątkowo atrakcyjnego instrumentu finansowania inwestycji – Pożyczek na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw. Zgodnie z harmonogramem PARP składanie wniosków ma rozpocząć się w III kwartale 2026 r., a środki będą dystrybuowane przez wybranych Partnerów Finansujących, m.in. fundusze pożyczkowe. (PARP)

W pierwszym rozdaniu do przedsiębiorców trafi 500 mln zł. To jednak dopiero początek działania funduszu – PARP wprost wskazuje, że jest to pierwsza pula środków przeznaczona do rozdysponowania przez Partnerów Finansujących. Cały instrument ma funkcjonować co najmniej do końca 2028 r., dlatego po pierwszym uruchomieniu należy spodziewać się kolejnych rund i dalszych alokacji. (PARP)

Dla branży kamieniarskiej może to być jedna z najważniejszych możliwości finansowania inwestycji w najbliższych latach.

Pożyczka nawet do 15 mln zł

Nowy instrument jest przeznaczony dla przedsiębiorstw z całej Polski – zarówno małych i średnich firm, jak i większych podmiotów. Pożyczka może wynosić od 2,5 mln zł do 15 mln zł, a okres jej spłaty może sięgać nawet 15 lat. Oficjalne informacje PARP wskazują również na bardzo niskie oprocentowanie oraz możliwość karencji w spłacie kapitału. (PARP)

Finansowanie ma wspierać dwa podstawowe kierunki rozwoju:

• transformację cyfrową przedsiębiorstwa,
• zieloną transformację i gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Oba obszary mogą zostać połączone w ramach jednego kompleksowego projektu.

Co może sfinansować firma kamieniarska?

Dla zakładów kamieniarskich jest to instrument szczególnie interesujący, ponieważ może obejmować zarówno zakup nowoczesnych maszyn, jak i cyfryzację całego procesu produkcyjnego.

W ramach części cyfrowej można rozważyć m.in.:

• pięcioosiowe centra CNC do cięcia i obróbki kamienia,
• zautomatyzowane piły mostowe,
• wycinarki wodne waterjet,
• automatyczne linie do polerowania i obróbki krawędzi,
• roboty przemysłowe i manipulatory,
• skanery płyt kamiennych,
• systemy optymalizacji rozkroju,
• oprogramowanie CAD/CAM,
• systemy ERP, MES, WMS i CRM,
• cyfrowe zarządzanie zamówieniami i produkcją,
• automatyczną wycenę elementów,
• monitoring maszyn i narzędzi,
• Internet Rzeczy oraz systemy zbierania danych z produkcji,
• rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji,
• cyfrowe bliźniaki procesów produkcyjnych,
• systemy kontroli jakości i identyfikacji wad materiału.

PARP wskazuje jako przykłady inwestycji cyfrowych m.in. zautomatyzowane centra wytwórcze, roboty przemysłowe, systemy ERP, MES i SCADA, a także technologie CAD, CAM oraz inne rozwiązania Przemysłu 4.0. (PARP)

Zielona transformacja w zakładzie kamieniarskim

Drugi obszar finansowania jest równie ważny. Produkcja kamieniarska wiąże się ze znacznym zużyciem wody, energii, materiałów eksploatacyjnych oraz powstawaniem pyłów, szlamu i pozostałości kamiennych. Projekt może więc obejmować rozwiązania prowadzące do realnego ograniczenia zużycia zasobów.

Możliwe inwestycje to m.in.:

• zamknięty obieg wody technologicznej,
• instalacje oczyszczania i recyrkulacji wody,
• prasy filtracyjne do odwadniania szlamu,
• systemy odzysku wody z procesów cięcia i polerowania,
• urządzenia do zagospodarowania pozostałości kamiennych,
• systemy odpylania i filtracji,
• ograniczenie emisji pyłu do hali i otoczenia,
• technologie zmniejszające ilość odpadów,
• systemy magazynowania oraz ponownego wykorzystania fragmentów płyt,
• cyfrowa ewidencja pozostałości kamiennych,
• rozwiązania umożliwiające produkcję elementów z materiałów, które wcześniej były traktowane jako odpad,
• systemy monitorowania zużycia wody, energii i materiałów,
• instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii, jeżeli stanowią element szerszej transformacji przedsiębiorstwa.

Najsilniejszy projekt nie powinien ograniczać się do samego zakupu energooszczędnej maszyny lub instalacji fotowoltaicznej. Powinien pokazywać kompleksową zmianę sposobu funkcjonowania przedsiębiorstwa: od przyjęcia zamówienia i cyfrowego projektu, przez optymalizację rozkroju, obróbkę, kontrolę jakości i odzysk wody, aż po zagospodarowanie pozostałości materiałowych.

Przykład kompleksowego projektu dla zakładu kamieniarskiego

Dobry projekt może obejmować jednocześnie:

1. zakup pięcioosiowego centrum CNC i waterjetu,
2. wdrożenie oprogramowania CAD/CAM i systemu optymalizacji rozkroju,
3. integrację maszyn z systemem zarządzania produkcją,
4. cyfrową ewidencję płyt, odpadów i pozostałości,
5. wdrożenie zamkniętego obiegu wody,
6. zakup prasy filtracyjnej,
7. modernizację odpylania,
8. monitoring zużycia energii i wody,
9. utworzenie cyfrowej bazy materiałów nadających się do ponownego wykorzystania,
10. wdrożenie nowych usług lub produktów powstających z mniejszych fragmentów kamienia.

W takim przypadku inwestycja nie jest zwykłym zakupem maszyn. Staje się pełną transformacją cyfrową i cyrkularną zakładu.

Dlaczego warto przygotować się już teraz?

Choć nabór ma ruszyć dopiero we wrześniu, przygotowanie dobrej aplikacji nie zaczyna się od wypełnienia formularza.

Projekt powinien zostać poprzedzony dokładną analizą:

• obecnych procesów produkcyjnych,
• parku maszynowego,
• przepływu materiałów,
• zużycia energii i wody,
• ilości powstających odpadów,
• problemów produkcyjnych,
• zdolności finansowej przedsiębiorstwa,
• opłacalności inwestycji,
• możliwości zabezpieczenia pożyczki.

Konieczne będzie również przygotowanie szczegółowej koncepcji inwestycji, budżetu, harmonogramu, ofert od dostawców, modelu finansowego oraz dokumentacji potwierdzającej efekty cyfrowe i środowiskowe.

W projektach łączących cyfryzację i gospodarkę o obiegu zamkniętym potrzebna będzie także rozbudowana dokumentacja strategiczna – mapa drogowa cyfryzacji oraz audyt potencjału cyrkularności albo jeden zintegrowany dokument obejmujący oba obszary.

Dobra aplikacja wymaga wielu tygodni pracy

Przygotowanie kompletnego projektu inwestycyjnego o wartości kilku lub kilkunastu milionów złotych wymaga zazwyczaj wielu tygodni intensywnej współpracy przedsiębiorcy, doradców, księgowości, dostawców technologii oraz osób odpowiedzialnych za produkcję.

Najwięcej czasu zajmuje zwykle:

• właściwe określenie zakresu inwestycji,
• zebranie porównywalnych ofert,
• opisanie stanu obecnego i docelowego,
• wyliczenie oszczędności materiałowych, energetycznych i organizacyjnych,
• opracowanie wskaźników projektu,
• przygotowanie prognoz finansowych,
• wykazanie zdolności do spłaty pożyczki,
• zaplanowanie zabezpieczeń,
• powiązanie wszystkich zakupów z rzeczywistą transformacją przedsiębiorstwa.

Dlatego firmy, które chcą skorzystać z pierwszej puli 500 mln zł, nie powinny czekać na formalne otwarcie naboru. We wrześniu powinny mieć już gotową koncepcję, listę zakupów, oferty, dane finansowe oraz podstawowe analizy techniczne i środowiskowe.

Pierwsze rozdanie może zakończyć się szybko

Kwota 500 mln zł jest znacząca, ale przy maksymalnej wartości jednej pożyczki wynoszącej 15 mln zł może wystarczyć na finansowanie relatywnie niewielkiej liczby dużych inwestycji. W instrumentach pożyczkowych o atrakcyjnym oprocentowaniu i długim okresie spłaty duże znaczenie może mieć kolejność składania kompletnych i prawidłowo przygotowanych wniosków.

Pierwszy nabór nie będzie ostatnią możliwością skorzystania z programu, jednak przedsiębiorstwa najlepiej przygotowane mogą uzyskać dostęp do finansowania szybciej i rozpocząć inwestycje przed konkurencją. PARP przewiduje funkcjonowanie instrumentu do końca 2028 r., a pierwsze 500 mln zł określa jako pierwsze rozdanie środków. (PARP)

Szansa na technologiczną zmianę branży kamieniarskiej

Nowa pożyczka może być dla polskich zakładów kamieniarskich czymś więcej niż źródłem finansowania kolejnej maszyny. Może umożliwić przejście do nowego modelu produkcji – bardziej precyzyjnego, cyfrowego, zautomatyzowanego i oszczędnego pod względem zużycia kamienia, wody oraz energii.

Największe szanse będą miały projekty, które pokażą spójną zmianę całego przedsiębiorstwa, a nie jedynie listę planowanych zakupów.

Wrzesień jest blisko. Prace nad projektem warto rozpocząć już teraz.