Koszyk (0)

Twój koszyk jest pusty

Przejdź do sklepu →
Poradniki · · 15 min

Montaż schodów granitowych krok po kroku – w domu i na zewnątrz

Schody z płyt granitowych w domu

Montaż schodów granitowych trwa zwykle kilka dni, a decyduje o tym, czy stopnie przetrwają dziesięciolecia. Sam granit rzadko zawodzi. Pękają i odpadają stopnie położone na zbyt młodym betonie, na kleju nałożonym placami albo na schodach zewnętrznych bez spadku i hydroizolacji. Poniżej opisujemy montaż krok po kroku – w domu i przed wejściem – żebyś wiedział, co przygotować przed przyjazdem ekipy, o co zapytać i co sprawdzić przy odbiorze. Stopnie na wymiar zaprojektujesz w konfiguratorze schodów, a kamienie z cenami za m² znajdziesz na stronie schody kamienne na wymiar.

W skrócie

  • Granit kleisz na schody betonowe: nośne, czyste, równe i suche. Beton powinien dojrzewać co najmniej 3 miesiące, podkład cementowy co najmniej 28 dni, a wilgotność nie może przekraczać 4%.
  • Na zewnątrz pod klejem potrzebne są spadek ok. 2% wykonany w podkładzie i hydroizolacja zespolona wywinięta na ścianę. Bez nich woda wejdzie pod kamień, a zimą zamarznie.
  • Klej: cementowy i odkształcalny, na zewnątrz co najmniej C2 S1 (w specyfikacjach często C2TE S1). Pod jasny kamień biały. Na zewnątrz klej musi pokryć 100% spodu płyty.
  • Producenci zalecają pracę od góry ku dołowi, na każdym stopniu najpierw podstopnica, potem stopnica z noskiem wysuniętym o ok. 1,5–2 cm.
  • Dylatacje i styki ze ścianą wypełnia się silikonem do kamienia albo masą poliuretanową, nie fugą cementową.

3 miesiącetyle powinien dojrzewać beton, zanim przykleisz do niego kamień

100%tyle spodu płyty musi pokryć klej na schodach zewnętrznych

ok. 2%spadek stopni na zewnątrz, w stronę od budynku

+5…+25 °Ctypowy zakres temperatur podłoża i powietrza przy klejeniu

Montaż schodów granitowych – co przygotować przed przyjazdem ekipy

Kamienne stopnie są ostatnią warstwą schodów, więc większość decyzji zapada wcześniej: przy betonowaniu biegu, wykonywaniu posadzek i prowadzeniu instalacji. Kolejność na budowie wygląda tak:

  1. Surowe schody betonowe – bieg, spocznik i pierwszy stopień. Schody zewnętrzne stoją na własnym fundamencie posadowionym poniżej strefy przemarzania i są oddylatowane od budynku[1].
  2. Tynki i posadzki na dole i na górze biegu. Dopiero wtedy znasz rzeczywistą wysokość pierwszego i ostatniego stopnia.
  3. Instalacje: przewody do oświetlenia LED w podstopnicach lub ścianie, gniazdka przy schodach. Po montażu kamienia nie da się ich już bezpiecznie poprowadzić.
  4. Pomiar kamienia – każdy stopień osobno, z przodu i z tyłu. Przy schodach zabiegowych i łukowych robi się szablon ze sklejki albo kartonu.
  5. Montaż, a na końcu fugi, dylatacje i impregnacja.

Jak dobrać kamień, wykończenie i grubość stopni, opisujemy w poradniku Schody z granitu – jak wybrać. Tutaj zajmujemy się tym, co dzieje się na budowie.

Kamieniarz poleruje krawędź granitowej płyty w zakładzie

Co przyjeżdża z zakładu

Stopnice i podstopnice przycięte na wymiar, z obrobionym noskiem, opisane według miejsca na biegu. Do tego cokoły schodowe, czyli listwy przy ścianie, i płyta spocznika, jeśli schody go mają. Przed klejeniem rozłóż wszystko na sucho i sprawdź wymiary oraz rysunek kamienia – na tym etapie łatwo zamienić dwa stopnie miejscami, po klejeniu już nie.

Podłoże: schody betonowe pod kamień

Granit jest sztywny i ciężki, więc podłoże musi go równo podeprzeć na całej powierzchni. Karty techniczne klejów do kamienia stawiają mu kilka wymagań:

  • Dojrzałe i suche. Beton powinien dojrzewać co najmniej 3 miesiące, a podkład cementowy co najmniej 28 dni. W obu przypadkach wilgotność nie może przekraczać 4%[2, 3]. Na zbyt wilgotnym podłożu klej słabiej trzyma, a wilgoć z betonu potrafi przebić przez jasny kamień.
  • Nośne i czyste. Bez kurzu, mleczka cementowego, resztek farby i starych klejów. Słabe fragmenty skuwa się i uzupełnia zaprawą naprawczą.
  • Równe. Drobne nierówności, do ok. 10 mm, wyrówna klej średniowarstwowy w trakcie klejenia[3]. Większe ubytki uzupełnia się wcześniej zaprawą wyrównującą albo podkładem[4]. Spadku nie robi się klejem – producenci wymieniają to wśród typowych błędów[5].
  • Zagruntowane. Chłonne podłoże gruntuje się i odczekuje, aż grunt wyschnie, zwykle co najmniej 2 godziny[3]. Gruntuje się także pionowe powierzchnie, czyli miejsca pod podstopnice[6].

Schody pokryte starymi płytkami najlepiej skuć do betonu. Tylko wtedy widać, w jakim stanie jest podłoże, i można wykonać spadek oraz hydroizolację.

Schody zewnętrzne: spadek, hydroizolacja i odwodnienie

Mrozoodporny granit dobrze znosi zimę. Słabym punktem są warstwy pod nim: woda dostaje się przez fugi i nieszczelne styki, zbiera się w pustkach pod płytą i zamarza. Taki błąd potrafi wyjść dopiero po kilku zimach, kiedy stopnie zaczynają głucho dzwonić i odpadać[7].

  • Spadek na każdym stopniu i spoczniku, w stronę od budynku. Źródła podają od 1–2%[8] przez 1,5–2,5%[9] do 2–3% w niemieckich wytycznych dla tarasów i schodów, z czego większość spadku wykonuje się w warstwie konstrukcyjnej[10]. Spadek ma sięgać do samej krawędzi stopnia[5].
  • Hydroizolacja zespolona bezpośrednio pod klejem, ciągła na stopnicach i podstopnicach[5]. Na ścianę wywija się ją na co najmniej 15 cm – tak podają wytyczne ITB, które przywołuje Ceresit[9]. Narożniki i krawędzie stopni uszczelnia się taśmami i kształtkami narożnymi, a przy ścianie z ociepleniem hydroizolację wyprowadza się na warstwę zbrojoną[10]. Taśmy na zewnątrz muszą być odporne na promienie UV i alkalia[11].
  • Woda nie może stać. Rynna ani spływ z tarasu nie powinny kierować wody na schody, a przy pierwszym stopniu nie może tworzyć się kałuża[10]. Odprowadzenie wody ogranicza też wykwity i przebarwienia kamienia[5].
  • Nosek wysunięty przed podstopnicę sprawia, że woda kapie z jego krawędzi, zamiast spływać po licu niższego stopnia[12].
  • Kamień mrozoodporny, o niskiej nasiąkliwości i szorstkiej powierzchni, np. płomieniowanej. Mrozoodporność kamienia naturalnego bada się według normy PN-EN 12371[13], a nasiąkliwość według PN-EN 13755[14].

Dobrą ściągą są wymagania z zamówienia publicznego na remont granitowych schodów zewnętrznych: nasiąkliwość poniżej 0,5%, pełna mrozoodporność, klej co najmniej C2TE S1, dylatacje zgodne z układem konstrukcji i elastyczna, mrozoodporna fuga[15].

Podjazd i dojście do drzwi wejściowych wyłożone płytami z brązowego granitu

Stopnie blokowe zamiast okładziny

Na schody przed domem można też położyć stopnie blokowe – lite bloki granitu, zwykle o wysokości 15 cm i głębokości 30–35 cm. Układa się je na podbudowie z zagęszczonego kruszywa i chudego betonu, a przy dłuższym biegu pierwszy stopień stawia się na fundamencie. Nie mają fug na podstopnicach, ale wymagają sprzętu do przenoszenia ciężkich elementów[8].

Jaki klej do granitu na schody

Do kamienia na schodach używa się klejów cementowych. Ich właściwości opisuje norma PN-EN 12004, a oznaczenie na worku mówi więcej niż nazwa handlowa[11]:

OznaczenieCo znaczyNa schodach
C1 / C2klej cementowy o przyczepności co najmniej 0,5 / 1,0 N/mm²na zewnątrz i pod ciężki kamień: C2
Tobniżony spływ, najwyżej 0,5 mmpłyta nie zjeżdża z podstopnicy
Ewydłużony czas otwarty, co najmniej 30 minutwięcej czasu na ułożenie i wypoziomowanie stopnia
Fszybkowiążący, pełna przyczepność już po 6 godzinachgdy po schodach trzeba szybko chodzić
S1 / S2odkształcalny / wysoko odkształcalnyna zewnątrz co najmniej S1

Na schodach i tarasach na zewnątrz minimum to klej C2 S1, a przy dużych formatach i podłożu, które pracuje, C2 S2[5]. Sztywny klej klasy C1 na zewnątrz kończy się odspajaniem okładziny[9].

Jasny kamień klei się na białym albo jasnym kleju[5], bo szary cement potrafi przebić przez płytę i zostawić ciemne plamy[16]. Przy kamieniu wrażliwym na przebarwienia zawsze zrób próbę na jednej płycie. Cienkie, jasne płyty mogą po klejeniu chwilowo pociemnieć – według karty jednego z klejów przebarwienie znika po ok. 7 dniach[3]. Kleje szybkowiążące do kamienia, np. klasy C2F S1, nie nadają się do kamieni bardzo wrażliwych na wilgoć, takich jak zielony marmur czy część piaskowców i łupków[2]. Granit zwykle nie ma tego problemu.

Ważniejsze od klasy kleju jest to, jak się go nakłada. Klej rozprowadza się metodą kombinowaną: pacą zębatą na podłoże i cienką warstwą na spód płyty, a potem płytę dociska się i dobija gumowym młotkiem. Na zewnątrz klej musi pokryć 100% spodu płyty[2, 17]. W pustkach zbiera się woda, zawilgocony klej daje wykwity, a mróz odspaja okładzinę[17]. Warstwa kleju powinna być możliwie cienka – gruba sprzyja wykwitom[10].

Jak układać schody z granitu – kolejność krok po kroku

  1. Przymiarka na sucho. Rozłóż stopnie według opisu z zakładu i sprawdź, czy pasują do schodów – długość, głębokość i wysokość każdego stopnia.
  2. Wyznacz poziomy. Laserem albo poziomicą zaznacz na ścianie linię nosków i wysokości stopni. Na zewnątrz zaplanuj spadek.
  3. Zacznij od góry. Producenci chemii budowlanej zalecają klejenie okładziny schodów od góry ku dołowi, a na każdym stopniu najpierw podstopnicę, potem stopnicę[6, 4]. Dzięki temu nie trzeba chodzić po świeżo ułożonych stopniach.
  4. Klej stopnicę metodą kombinowaną, dociśnij i sprawdź poziomicą wzdłuż i w poprzek. Na zewnątrz sprawdzasz spadek, nie poziom.
  5. Pilnuj noska. Stopnica zwykle wystaje przed podstopnicę o ok. 1,5–2 cm[18]. Wysunięcie ma być jednakowe na całym biegu – krzywa linia nosków jest widoczna z daleka.
  6. Przejdź do kolejnego stopnia. Wysokości stopni muszą być równe – różnice łatwo wyczuć stopą i łatwo się o nie potknąć.
  7. Spocznik i stopnie przy posadzkach. Najwyższy stopień dopasuj do posadzki na piętrze albo progu drzwi, najniższy – do posadzki na dole.
  8. Cokoły schodowe przyklej po stopniach. Na schodach zewnętrznych cokolik przy ścianie trzeba przewidzieć od początku[10], bo chroni styk ze ścianą przed wodą.
  9. Usuwaj klej od razu. Kamień chłonie zabrudzenia, a zaschnięty klej trudno zmyć z powierzchni płomieniowanej.

Przy schodach zabiegowych każdy stopień ma inny kształt, więc opis z zakładu i przymiarka na sucho są tu szczególnie ważne.

Fugi, dylatacje i styki ze ścianą

Fugi na schodach zewnętrznych powinny mieć co najmniej 4–5 mm i być wypełnione elastyczną, mrozoodporną zaprawą[19]. Do marmuru i kamieni wrażliwych na przebarwienia producenci przewidują osobne zaprawy – zwykła fuga może zabarwić brzegi płyt[20].

Inaczej traktuje się miejsca, które pracują:

  • styk stopni i cokołów ze ścianą oraz styk stopnicy z podstopnicą,
  • dylatacje brzegowe przy budynku – co najmniej 8 mm[10],
  • dylatacje płyty konstrukcyjnej, które trzeba powtórzyć w okładzinie[19],
  • większe spoczniki – pola okładziny dzieli się dylatacjami, np. co 5–6 m²[9], a przy biegach szerszych niż 1,5 m warto rozważyć dylatacje także w biegu[10].

Fuga cementowa nie zastępuje dylatacji. Te miejsca wypełnia się elastycznym silikonem albo masą poliuretanową[5]. Do kamienia naturalnego wybierz silikon neutralny, przeznaczony do kamienia, który nie zostawia tłustych przebarwień na brzegach płyt[21, 22].

Pogoda i czas: kiedy można wejść na schody

Klej cementowy wiąże tylko w odpowiednich warunkach. Karty techniczne podają zwykle zakres od +5 do +25 °C dla powietrza i podłoża, przy suchej pogodzie[3, 20]. Świeżo ułożone stopnie chroni się przed deszczem, silnym słońcem i niską temperaturą[2], a świeże fugi – przed deszczem, rosą i spadkiem temperatury poniżej +5 °C[20]. Na zewnątrz rozstaw plandekę albo daszek.

Przykład z kart technicznychFugowanieRuch pieszyPełne obciążenie
Klej szybkowiążący C2F S1po 3 hpo 3–4 hpo 24 h
Biały klej do kamienia (zwykły)po 24 hpo 24 hpo 3 dniach

Dane z kart technicznych klejów Mapei Granirapid[2] i Ceresit CM 17 White[3]. Czasy zależą od produktu i temperatury, więc zawsze sprawdź kartę kleju, którego używa ekipa. Impregnację wykonuje się dopiero na suchym, czystym kamieniu – jak to zrobić, opisujemy w poradniku Impregnacja kamienia krok po kroku.

Schody wewnętrzne – co inaczej

W domu odpadają spadek i hydroizolacja, ale zasady podłoża i kleju zostają te same: dojrzały, suchy beton i klej bez pustek. Karty techniczne dopuszczają we wnętrzach mniejsze pokrycie klejem niż na zewnątrz, np. 65–70%[2]. Stopnica przenosi jednak ciężar stopy na samej krawędzi, więc bezpieczniej kleić ją na pełno także w domu.

  • Podstopnice bywają cieńsze od stopnic, bo nie przenoszą obciążenia. Stopnice mają zwykle 2–5 cm grubości, a podstopnice 1–2 cm[18].
  • Jasny kamień i marmur klei się na białym kleju, bez zapraw z szarym cementem[18].
  • Oświetlenie LED w podstopnicy lub ścianie wymaga wycięć w kamieniu – zaplanuj je przy zamówieniu, a przewody poprowadź wcześniej.
  • Ochrona po montażu. Kamienne schody układa się często przed malowaniem i montażem balustrady. Przykryj stopnie tekturą albo filcem, żeby nie zarysować ich narzędziami.
  • Konstrukcja. Granit kładzie się na schody żelbetowe. Na schodach drewnianych czy stalowych kamień ma sens tylko wtedy, gdy konstruktor potwierdzi, że przeniosą jego ciężar i nie będą się uginać.
Granit Black Galaxy – czarny kamień z jasnymi drobinami

Ile waży stopień z granitu

Granit, np. strzegomski, ma gęstość ok. 2,60–2,67 g/cm³[23]. Metr kwadratowy płyty o grubości 3 cm waży więc ok. 78–80 kg, a stopnica 120 × 30 cm – ok. 28–29 kg. Do noszenia i układania przydają się dwie osoby i przyssawki do płyt.

Ile kosztuje montaż schodów granitowych

Firmy kamieniarskie liczą montaż od metra kwadratowego albo od stopnia. W przeglądzie cenników, który zrobiliśmy do poradnika o cenach schodów, przykładowa stawka to 380 zł/m² za montaż schodów wewnętrznych i zewnętrznych. Przy 14 stopniach o łącznej powierzchni 6,58 m² daje to 2500,40 zł. Do tego dochodzą prace, których stawka za montaż zwykle nie obejmuje:

  • wyrównanie albo wylanie schodów betonowych i wykonanie spadku,
  • hydroizolacja schodów zewnętrznych,
  • skucie starych płytek,
  • impregnacja kamienia.

W Dom Kamienia pomiar i montaż wykonuje zakład kamieniarski z Twojego województwa – ten sam, który przygotuje stopnie. Kosztują razem 650 zł brutto, raz na zamówienie u jednego zakładu, także wtedy, gdy razem ze schodami zamawiasz parapety czy cokoły. Możesz też wybrać pomiar własny i zamówić same stopnie. Cenę kamienia, stopnia i całego biegu policzyliśmy w poradniku Ile kosztują schody granitowe.

Przy montażu w domu lub mieszkaniu część firm stosuje 8% VAT zamiast 23%, więc porównuj oferty w kwotach brutto i pytaj, co dokładnie obejmują.

Najczęstsze błędy przy montażu schodów granitowych

Producenci chemii budowlanej i inżynierowie, którzy oglądają zniszczone schody i tarasy, wymieniają wciąż te same przyczyny[5, 9, 10]:

  1. Klej nałożony placami albo tylko na podłoże – pustki pod płytą, w których zbiera się woda.
  2. Brak spadku albo spadek wyrównywany klejem.
  3. Brak hydroizolacji pod klejem na zewnątrz.
  4. Sztywny klej klasy C1 na schodach zewnętrznych.
  5. Za wąskie fugi i zwykła zaprawa mineralna w miejscu dylatacji.
  6. Pominięte dylatacje i ruchy termiczne okładziny.
  7. Gruba warstwa kleju, która sprzyja wykwitom w fugach i na bokach stopni.
  8. Schody zewnętrzne postawione bez fundamentu – osiadają, a stopnice pękają[24].
  9. Klejenie na zbyt młodym, wilgotnym betonie albo w deszczu i przymrozku.

Odbiór schodów: co sprawdzić

  • Opukaj stopnie drewnianym trzonkiem. Głuchy dźwięk oznacza pustkę pod płytą.
  • Połóż poziomicę na każdym stopniu. W domu stopień ma być poziomy, na zewnątrz – ze spadkiem od budynku.
  • Spójrz wzdłuż nosków: linia ma być prosta, a wysunięcie jednakowe.
  • Zmierz wysokości kilku stopni – powinny być równe.
  • Sprawdź fugi i silikon przy ścianach i dylatacjach.
  • Obejrzyj powierzchnię: bez resztek kleju i zarysowań.

Zmierz też wysokość pierwszego i ostatniego stopnia po posadzkach. Jeśli różni się od pozostałych, łatwo się na nim potknąć – lepiej wyłapać to przed fugowaniem.

Pytania i odpowiedzi

Jak układać schody z granitu – od dołu czy od góry?

Producenci chemii budowlanej zalecają klejenie okładziny schodów od góry ku dołowi, a na każdym stopniu najpierw podstopnicę, potem stopnicę. Dzięki temu nie chodzisz po świeżo ułożonych stopniach.

Na jaki klej kleić granit na schodach zewnętrznych?

Na cementowy klej odkształcalny co najmniej klasy C2 S1, w specyfikacjach często C2TE S1. Przy dużych płytach i podłożu, które pracuje, C2 S2. Pod jasny granit wybierz klej biały.

Czy pod granit na schodach zewnętrznych trzeba robić hydroizolację?

Tak. Hydroizolacja zespolona pod klejem, ciągła na stopnicach i podstopnicach i wywinięta na ścianę na co najmniej 15 cm, nie pozwala wodzie wsiąkać w beton i zamarzać pod kamieniem.

Jaki spadek powinny mieć schody zewnętrzne?

Zwykle ok. 2% w stronę od budynku – źródła podają od 1–2% do 2–3%. Spadek wykonuje się w podkładzie, nie klejem, i doprowadza do samej krawędzi stopnia.

Po jakim czasie można układać granit na nowych schodach betonowych?

Karty techniczne klejów podają co najmniej 3 miesiące dojrzewania betonu i co najmniej 28 dni dla podkładu cementowego, przy wilgotności nie większej niż 4%.

Kiedy można chodzić po nowych schodach granitowych?

Zależy od kleju: przy szybkowiążącym już po 3–4 godzinach, przy zwykłym zwykle po 24 godzinach. Pełne obciążenie – po czasie z karty technicznej, np. po 24 godzinach albo po 3 dniach.

W jakiej temperaturze można kleić granit na schodach?

Zwykle od +5 do +25 °C dla powietrza i podłoża, przy suchej pogodzie. Świeże stopnie i fugi chroni się przed deszczem, słońcem i przymrozkiem.

Czym fugować schody granitowe?

Elastyczną, mrozoodporną zaprawą do fug, na zewnątrz o szerokości co najmniej 4–5 mm. Dylatacje i styki ze ścianą wypełnia się silikonem do kamienia naturalnego albo masą poliuretanową.

Ile kosztuje montaż schodów granitowych?

Firmy liczą od m² albo od stopnia, np. 380 zł/m². W Dom Kamienia pomiar i montaż kosztują 650 zł brutto raz na zamówienie u jednego zakładu.

Czy schody granitowe trzeba impregnować po montażu?

Zwykle tak, zwłaszcza płomieniowane stopnie na zewnątrz. Impregnuje się suchy, czysty kamień, po związaniu kleju i fug.

Zaprojektuj schody z montażem

W konfiguratorze wybierzesz kamień, grubość, wymiary każdego stopnia, krawędzie i obróbki, a cenę zobaczysz od razu. Pomiar i montaż wykona zakład kamieniarski z Twojego województwa. Masz nietypowe schody? Napisz do nas.

Źródła

  1. Muratordom – Schody zewnętrzne: budowa schodów betonowych
  2. Mapei – Granirapid, karta techniczna (PDF)
  3. Ceresit – CM 17 White, karta techniczna (PDF)
  4. Sopro – Zaprawy wyrównawcze i klejowe do trwałej okładziny schodów
  5. Sopro – Płytki na taras i balkon: jak wykonać trwałą okładzinę zewnętrzną
  6. Bostik – Schody z płytek: jak układać okładzinę na schodach
  7. kb.pl – Schody wyglądały dobrze przez lata. Po 15 zimach wyszedł błąd ukryty pod płytkami
  8. Muratordom – Stopnie blokowe: szybki sposób na piękne schody zewnętrzne
  9. Ceresit – Płytki na tarasie
  10. Inżynier Budownictwa (M. Rokiel) – Kompleksowość prac hydroizolacyjnych na tarasach i balkonach, cz. II
  11. Atlas – Poradnik wykonawcy, wyd. 7, 2019 (PDF)
  12. Muratordom – Wykończenie schodów zewnętrznych
  13. PKN – PN-EN 12371:2010, oznaczanie mrozoodporności kamienia naturalnego
  14. PKN – PN-EN 13755:2008, oznaczanie nasiąkliwości kamienia naturalnego
  15. gov.pl – Krajowa Informacja Skarbowa, opis przedmiotu zamówienia: remont granitowych schodów zewnętrznych (PDF)
  16. Muratordom – Klej do płytek na zewnątrz: jaki wybrać
  17. Ceresit – Tarasy, balkony i patia
  18. Muratordom – Jak wykończyć schody żelbetowe: drewno, płytki, kamień
  19. Muratordom – Schody zewnętrzne: jak je zrobić, żeby nie żałować
  20. Ceresit – fuga CE 43, karta techniczna (PDF)
  21. Mapei – Mapesil LM, silikon do kamienia naturalnego, karta techniczna (PDF, j. angielski)
  22. Penosil – Natural Stone Silicone 370, karta techniczna (PDF)
  23. Górecka, Marszałek – Gospodarka Surowcami Mineralnymi 29(2), PAN 2013: właściwości granitu strzegomskiego (PDF)
  24. Atlas Fachowca nr 29, październik 2017 (PDF)

Powiązane artykuły